Anders gezegd: de ‘energietransitie’ wil niet vlotten en dat gaat binnenkort al grote problemen veroorzaken. Als je bedenkt dat de EnergieTransitie per 2011 niet meer actief is in de vorm van het Regieorgaan en platforms, kun je je inderdaad afvragen of dit beleid gewerkt heeft. Indertijd (2007) heb ik de Taskforce EnergieTransitie nog mogen adviseren en daarbij geholpen met de beeldvorming en ook dat heeft blijkbaar niet het gewenste resultaat gehad. Helpt dan wel de juridische weg? Ik mag het hopen. En natuurlijk hopen we dat deze Proeftuin NL ook het nodige kan gaan bijdragen.

Het boek is uitsluitend te bestellen via www.revolutiemetrecht.nl De kennisgeving van MVO Nederland vind u via http://www.mvonederland.nl/content/nieuwsberichten/juridische-stappen-snelste-weg-naar-ingrijpende-energietransitie

bron: MVO Nederland
via: Let’s Cradle! (LinkedIn groep)

1. levensduur
Ten eerste is daar natuurlijk duurzaam in de zin van het hebben van een lange levensduur. Niet het glas in je hand, maar de houdbaarheid van de fles. Alcohol als conserveringsmiddel heeft een lange staat van dienst. Het is ook nog niet eens zo lang geleden dat het plezierige van bier kopen was dat je niet op de houdbaarheid hoefde te letten – die stond er namelijk niet op. Drank lijkt wat dat betreft langer houdbaar dan het financiële systeem, om maar eens wat te noemen. Of alcohol ook de beste oplossing is voor de malaise in de financiële sector laat ik even in het midden, maar in deze variant valt duurzaam drinken samen met de flessen die in de wijnkelder liggen.

2. groen
Naast duurzaamheid als bestendigheid is er een welbekende tweede betekenis, waarin duurzaam samenvalt met ‘groen’. Deze uitleg van duurzaamheid kan rekenen op een brede belangstelling vanuit mens, markt en maatschappij waarbij er een ‘groene’ lifestyle wordt voorgestaan of er groene producten en diensten worden aangeboden. Zo kun je voor groen bankieren kan bijvoorbeeld bij Triodos en de ASN bank terecht. En groen drinken? Dat kan ook. Zo blijkt uit onderzoek van de Stichting Natuur en Milieu naar de milieuprestaties van grote Nederlandse brouwers dat Heineken en Bavaria op dit gebied het best scoren. Biologische producten worden door de grote brouwers echter niet gebruikt, iets wat een kleine(re) brouwer als het Zuid-Limburgse Gulpener dan weer wel doet. Deze vorm van duurzaam drinken lijkt goed aan te sluiten bij het programma duurzaam inkopen: voordat je start met borrelen stel je eerst een aantal criteria vast waarmee je kunt bepalen hoe je de duurzaamheid van je drankje kunt meten.

3. soberheid (zuurzaam)
Hoe kan ‘duurzaam drinken’ nog meer worden uitgelegd? Natuurlijk op de meest orthodoxe wijze als: niet drinken. De vraag is echter of mensen die zelf graag water drinken, het recht bezitten om anderen alcohol te verbieden. Deze school is niet alleen uitgesproken waar het gaat over drank, maar streeft in het algemeen een leven van soberheid na. Voor de meeste onder ons niet het meest aansprekende verhaal, is mijn inschatting. En zolang de noodzaak ontbreekt zal dit ook een brug te ver blijken zijn.

4. proeftuinvisie
Er is echter nog een andere manier van duurzaam drinken die ik hier als een ‘proeftuinvisie’ zou willen bestempelen. Vanuit een proeftuinvisie wordt het dominante frame, dat bestaat uit een aantal ‘vanzelfsprekende’ aannames rondom drinken, ter discussie gesteld. Het grote voordeel hiervan is dat op deze manier ruimte ontstaat om eens op een heel andere manier naar iets te kijken, in dit geval dus drinken. Wat we hierbij nodig hebben zijn wat cijfers, wat opmerkingen van professionals uit de verslavingszorg en een vleugje gezond verstand.
Eerst de cijfers. Ruim 88% van de bevolking drinkt alcohol. Daarvan kunnen volgens het Trimbos Instituut maar liefst één miljoen mensen (10,3 % van de Nederlandse bevolking tussen de 16 en 69 jaar) worden aangemerkt als probleemdrinker. Van deze club zijn er zo’n 363.000 echt afhankelijk van alcohol. Volgens het Ministerie van Veiligheid en Justitie speelt alcohol in 31% van alle geweldsdelicten een rol. Hierbij gaat het om zo’n 40.000 incidenten per jaar. Het Trimbos-instituut schat dat alcohol de samenleving ongeveer 2,5 miljard euro per jaar kost. Deze kosten zijn opgebouwd uit zaken als werkverzuim en ziekte, verkeersongevallen en justitiële kosten en kosten voor (verslavings)zorg. Uit onderzoek van The Lancet blijkt dat alcohol de gevaarlijkste drug ter wereld is, schadelijker dan heroïne of cocaïne.

Als zo’n grote groep kennelijk een ontkennend antwoord moet geven op de vraag “Ben jij sterker dan drank?” waarom richten beleidsmakers en zorginstellingen zich dan vrijwel uitsluitend op de weerbaarheid van de drinkers onder ons? In het beste geval wordt er gepleit voor een verhoging van de alcoholleeftijd naar 18, zoals onder andere Jan Walburg (Trimbos-instituut) en Wim van Dalen (STAP) bepleiten. Hiermee blijft één kant echter onderbelicht: de aanbodzijde. Dat de dranklobby dit niet uit eigen beweging doet begrijp ik, maar dat politici en professionals daarin meegaan begrijp ik eigenlijk niet. Ik ben geen ‘waterdrinker’ en zou dan ook niet willen pleiten voor een drooglegging. Toch worden sommige vragen in onze drankcultuur niet gesteld die naar mijn mening wel het stellen waard zijn. Ik zal er hier eentje uitlichten, omdat deze direct verband houdt met de proeftuinvisie op duurzaam drinken.

Die vraag had een klokhuis-vraag-voor-volwassenen kunnen zijn: waarom zit er in ‘normaal’ bier 5 procent alcohol? En waarom niet, zeg 6 of  4 procent? Dit lijkt een triviale vraag, maar dat is het in het licht van de eerdere cijfers allerminst. Het zal hopelijk geen verrassing zijn dat ik met duurzaam drinken in dit verband eerder doel op een procent minder, niet meer. Maar wat maakt het dat je met die ene procent minder duurzaam zou kunnen drinken? Deze vraag is mij de laatste tijd vaker gesteld. Het antwoord hierop is dat een verlaging van het percentage met slechts één procent ertoe leidt dat de gebruiker 20% minder alcohol binnenkrijgt. En dat maakt dat die ene procent er wel degelijk toe doet. Het zou een experiment waard zijn om te kijken wat het effect is van die ene procent minder op bijvoorbeeld het aantal ongevallen- en geweldsincidenten.

Eerder stelde ik dat een proeftuinvisie het dominante frame ter discussie stelt – hier dus de vanzelfsprekendheid van een bepaald alcoholpromillage. Wat deze visie duurzaam maakt is dat zij de gegeven omstandigheden als uitgangspunt neemt, en daarin op zoek gaat naar de grenzen van wat mogelijk is zonder mensen te dwingen hun leven radicaal om te gooien. Wat is er, gegeven culturele en heersende opvattingen mogelijk – en wat niet? Door het stellen van vragen komen die grenzen in beeld; ik hoop daar hiermee een aanzet mee te hebben gegeven. De vraag of (en hoe) er duurzaam gedronken wordt op de Nacht van de Duurzaamheid is daarmee nog niet beantwoord, dat ga ik donderdagavond ondervinden. En voor wie er ook naartoe moge gaan: proost!

Ik ben welgeteld 1 keer naar zo’n Mooie Avond geweest, in Utrecht en dat is alweer zeker 3 jaar geleden… Ik kende er niemand, voelde me aanvankelijk een beetje opgelaten, maar had er naderhand toch een heel goed gevoel over. Ik had ook verschillende mensen gesproken, waaronder iemand van VROM met wie ik over ‘gele ontwikkelingen‘ sprak en Ruben Borges Robles, die in Wageningen met de combinatie C2C en SIT bezig was; net als ik destijds…

Wat weerhoudt me nu? Is het omdat ik een gezin met jonge kinderen heb, waardoor ik ‘s avonds niet zo makkelijk van huis ga? Heb ik het te druk met mijn andere bezigheden? Zo’n vier jaar geleden besloot ik dat duurzaamheid, C2C, ecologie, innovatie, etc. helemaal mijn aandacht zou moeten krijgen. En dus kan ik nu constateren dat ik niet verschil van veel ondernemers en organisaties die ook vaak niet veel verder komen dan goede voornemens.

Daarom dit weblog, om mezelf verder te helpen dan voornemens en om al doende tips te verzamelen waarmee anderen ook makkelijker de daad bij de gedachte kunnen voegen. Want soms is er niet eens zoveel voor nodig, niet veel meer dan daadkracht, om mooie voornemens nog veel mooier te verwezenlijken. Op die manier kom ik wellicht van een Mooie Avond tot een Goede Ochtend…

Urgenda is de actie-organisatie voor duurzaamheid en innovatie die Nederland sneller duurzaam wil maken, samen met bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en particulieren. Het doel van de Dag van de Duurzaamheid is dan ook:
1. Op de Dag van de Duurzaamheid, wil Urgenda laten zien hoe groot de duurzaamheidsbeweging in Nederland al is, door mensen en organisaties die met duurzaamheid bezig zijn op te roepen van zich te laten horen en ‘nieuwe mensen’ bij duurzaamheid te betrekken.
2. Op de Dag van de Duurzaamheid, wil Urgenda de duurzaamheid daadwerkelijk versnellen om zo tot een kantelpunt naar een duurzamere samenleving te komen.

Je kunt ook meedoen met de Ik Spring Over campagne en zo een kaartje verdienen voor de Nacht van de Duurzaamheid.